สีน้ำมันมีหลักการกลางแกงการวาดภาพอย่างยาวนานที่มีประวัติความยาวนานมาหลายร้อยปี ศตวรรษที่ 15 เป็นจุดเริ่มต้นของเทคนิคการใช้สีน้ำมันในศิลปะที่เป็นที่รู้จักกันทั่วไปในยุโรป และได้รับความนิยมอย่างแพร่หลายจากศิลปินทั่วโลก การพัฒนาเทคนิคและสไตล์ในการใช้สีน้ำมันนั้นได้ผลิตผลงานที่มีคุณภาพมากมาย

สีน้ำมันมีลักษณะเป็นสีชนิดแห้งช้าซึ่งมีเม็ดสีเข้มและทึบแสงได้อย่างดี สามารถใช้ร่วมกับน้ำมันหรือน้ำยาละลายสีได้อย่างมีประสิทธิภาพ มีเนื้อแน่นและความสวยงามที่เป็นเอกลักษณ์ ซึ่งเป็นที่นิยมในหมู่ศิลปินมากมาย เพราะสามารถผสมสีได้อย่างอิสระตามความต้องการและใช้เวลาในการวาดนานกว่าสีชนิดอื่น ๆ ทำให้ภาพที่วาดด้วยสีน้ำมันมีระยะเวลาการแห้งที่นานตั้งแต่ 1 อาทิตย์ถึงหลายเดือน ทำให้มีความละเอียดสูงในผลงาน

สีน้ำมันประกอบด้วยส่วนหลัก 3 ส่วน

ผงสี (Pigment): เสริมสีสันให้กับสีน้ำมัน ด้วยส่วนประกอบจากแร่ธาตุ, ดิน, หรือพืช ที่เป็นตัวกำหนดลักษณะสี ที่สร้างความหลากหลายในงานศิลปะ
น้ำมัน (Oil): ทำหน้าที่ประสานผงสีและช่วยให้สีน้ำมันยึดติดพื้นผิว เช่น น้ำมันลินส์สีด, น้ำมันเมล็ดฝ้าย, และน้ำมันถั่วเหลือง เป็นตัวแทนที่มีประสิทธิภาพ
สารตัวกลาง (Medium): ช่วยให้สีน้ำมันละลายบนพื้นผิวอย่างสม่ำเสมอ เช่น น้ำมันลินส์สีด หรือสื่อผสมสีน้ำมันไร้กลิ่น น้ำยาล้างพู่กัน ชนิดต่างๆ ที่เป็นที่นิยมในปัจจุบัน มากกว่าทินเนอร์ และน้ำมันสน ที่มีความอันตรายต่อสุขภาพของศิลปิน
สีน้ำมันแห้งช้า ทนทาน และมีความสดใส ด้วยคุณสมบัติที่พิเศษนี้จึงเหมาะสำหรับงานศิลปะทุกประเภท การผสมส่วนประกอบเหล่านี้สร้างผลงานศิลปะที่สมบูรณ์ เป็นเครื่องมือสำคัญที่นิยมในวงการศิลปะ
ลักษณะสำคัญของสีน้ำมันที่ทำให้เป็นที่นิยมได้แก่

แห้งช้า: การแห้งของสีน้ำมันใช้ระยะเวลาประมาณ 2-3 สัปดาห์ ขึ้นอยู่กับสภาพอากาศและปริมาณสีที่ใช้ ซึ่งเป็นโอกาสที่ช่วยให้ศิลปินสามารถสร้างผลงานที่มีรายละเอียดสูง นอกจากนี้ยังทำให้ศิลปินสามารถแก้ไขผลงานศิลปะได้บ่อยตามความต้องการ

ความสม่ำเสมอของสีที่สูง: สีน้ำมันมีความสม่ำเสมอของสีที่สูงทำให้ศิลปินสามารถผสมสีให้ได้หลากหลายเฉดในการสร้างผลงานที่ถูกต้องตามที่ต้องการ ซึ่งสร้างความหลากหลายและความเป็นเอกลักษณ์ให้กับงานศิลปะ

ความทนทานต่อสภาพแวดล้อม: สีน้ำมันมีอายุการใช้งานที่ยาวนาน มีความทนต่อการเสื่อมโทรมจากแสงแดด ความชื้น และสารเคมี ซึ่งเหมาะสำหรับการสร้างสรรค์ผลงานที่ต้องการความคงทนของชิ้นงาน

สามารถสร้างผลงานศิลปะคุณภาพสูงได้: สีน้ำมันเป็นเครื่องมือที่สามารถใช้สร้างภาพวาด ประติมากรรม โมเดล และงานฝีมือต่าง ๆ ได้ทั้งหมดไม่ว่าจะเป็นศิลปินมืออาชีพหรือศิลปินมือสมัครเล่น

ดังนั้น สีน้ำมันเป็นสื่อที่ใช้สร้างสรรค์ผลงานที่มีการการยอมรับอย่างแพร่หลายในวงการศิลปะ เนื่องจากมีความสมดุลของสี ความทนทาน ความสามารถในการผสมสีอย่างหลากหลาย การใช้สำหรับงานที่ต้องการความละเอียดสูงตั้งแต่บุคคลทั่วไป หรือศิลปินสมัครเล่น จนถึงศิลปินมืออาชีพเลยทีเดียวในปัจจุบัน