Việc nhận nuôi một con mèo vô chủ đi lạc có thể là một việc đáng làm nhưng cần một số dàn xếp trọng đại, sự kiên nhẫn và nguồn tài chính dồi dào để có cơ hội đạt được kết quả thành công cao nhất.

Nên… tìm hiểu

Đặc biệt nếu trước đây bạn chưa từng nuôi mèo, điều quan trọng cần lưu ý là mặc dù mèo nhà thường độc lập và khá tự lập nhưng chúng vẫn cần rất nhiều sự quan tâm và tình cảm từ chủ nhân. Để tránh “tai ương” không lường trước, trước khi nhận nuôi, vui lòng tìm hiểu thật kỹ và xem xét cẩn thận trách nhiệm về quyền sở hữu mèo cũng như những gì có thể xảy ra đối với bạn với tư cách là “cha mẹ” tương lai của chúng.

Nên… biết sự khác biệt giữa mèo đi lạc và mèo hoang dã

Đây là một câu hỏi quan trọng khi đề cập đến việc nhận nuôi mèo, vì câu trả lời có thể là chìa khóa dẫn đến khả năng thành công - hay nói cách khác - cho những nỗ lực của bạn. Về cơ bản, mèo hoang dã là mèo ít tiếp xúc với con người và cũng không sống như động vật được thuần hóa. Mèo hoang dã sợ người và sống ngoài tự nhiên; về cơ bản chúng là những động vật không hòa nhập với con người và không có khả năng trở thành một chú mèo cưng hoặc thích sống trong nhà. Tuy nhiên, mèo con hoang dã - đặc biệt là những chú mèo con dưới 8 tuần tuổi - thường có thể hòa nhập với xã hội và được nhận nuôi thành công.

Mèo đi lạc là mèo nhà đã được hòa nhập với con người vào một thời điểm nào đó trong đời nhưng sau đó đã bị bỏ rơi hoặc bị lạc. Theo thời gian, mèo đi lạc có thể dần trở nên hoang dã khi sự tiếp xúc và phụ thuộc của chúng vào con người ít đi. Trong những tình huống thích hợp, mèo đi lạc được đưa trở lại một gia đình, nhưng có thể chúng sẽ rất sợ hãi và cảnh giác sau thời gian sống xa con người, vì thế mèo cần một thời gian để thích nghi lại với cuộc sống trong nhà. Với rất nhiều sự kiên nhẫn, cam kết và nỗ lực, mèo đi lạc có thể trở thành mèo nhà và thành người bạn đồng hành tuyệt vời nhất.

Không phải lúc nào cũng dễ dàng phân biệt được sự khác biệt giữa mèo đi lạc và mèo hoang dã, đặc biệt là khi chúng bị mắc kẹt hoặc sợ hãi. Trước khi cân nhắc việc nhận nuôi một chú mèo vô gia cư, bạn cần xác định xem liệu trước đây chúng có hòa nhập với xã hội hay không. Những con đi lạc thường thoải mái hơn khi ở gần con người và thường cố gắng sống gần họ - dưới hiên nhà, trong ga-ra, nhà kho hoặc sân sau. Những con mèo đi lạc sợ hãi thường cần thời gian để thả lỏng cảnh giác và thể hiện mức độ hòa nhập. Sau một thời gian, bạn có thể đến gần và thậm chí “dụ dỗ” chúng vào trong nhà.

Không nên… cố gắng nhận nuôi một con mèo hoang dã

Nếu con mèo có vẻ hoang dã hoặc không thể hòa nhập với xã hội nhưng vẫn khỏe mạnh, thì lựa chọn tốt nhất là để nguyên tình trạng như vậy. Pet Rescue là một tổ chức từ thiện phúc lợi động vật của Úc tạo điều kiện cho việc nhận nuôi động vật đi lạc, họ cảnh báo rằng không phải tất cả mèo vô gia cư đều được coi là đi lạc; trên thực tế, ở hầu hết các khu vực thành thị đều có những chú mèo bán sở hữu hoặc chú mèo 'cộng đồng' sống hạnh phúc cùng với chúng ta. Pet Rescue cho biết, khi được tiếp cận được thức ăn và nước uống, những chú mèo này có cơ hội sống sót cao.

Vì vậy, nếu con mèo có vẻ khỏe mạnh và trong tình trạng tốt, tốt nhất bạn nên để nó yên như vậy; đừng cố bắt và đưa nó đến trung tâm cứu hộ hoặc khu nuôi nhốt động vật đi lạc. Tuy nhiên, nếu con mèo dường như có sức khỏe kém hoặc bạn không biết phải làm gì, tốt nhất bạn nên liên hệ với tổ chức bảo vệ động vật tại địa phương để được tư vấn. Bạn có thể sử dụng Danh mục Cứu hộ của Pet Rescue để tìm các tổ chức trong khu vực của bạn.

Về cơ bản, có hai cách để trở thành chủ nhân của một chú mèo đi lạc – bạn có thể nhận nuôi từ các tổ chức bảo vệ hay cứu hộ động vật, hoặc bạn có thể cho một con mèo vô gia cư ăn và dần dần làm bạn với chúng cho đến khi mèo đủ thoải mái để chuyển đến sống cùng bạn. Trong trường hợp sau, bạn đang nghĩ rằng bạn đang nhận nuôi mèo, nhưng trên thực tế, nhiều khả năng là con mèo đã quyết định chọn bạn!

Nếu bạn muốn mở cửa sau cho một con moggy có vẻ như vô gia cư đang lảng vảng quanh sân nhà với hy vọng nhận được sự giúp đỡ nhưng nó lại bỏ chạy ngay khi bạn đến gần, hãy nhớ rằng nhận nuôi chúng lúc này không phải là lựa chọn tốt nhất. Việc nhận nuôi một con mèo dường như đi lạc hoặc không có vòng cổ ngoài đường không dễ dàng như nhận nuôi từ trung tâm cứu hộ vì có một số vấn đề sở hữu cần cân nhắc.

Nên… cố gắng hết sức để tìm được chủ nhân

Đầu tiên và quan trọng nhất, ngay cả khi con mèo có

vẻ không thân thiện hoặc không hòa đồng, chúng vẫn có thể có chủ, vì vậy điều quan trọng là phải đảm bảo rằng bạn không vô tình lấy đi thú cưng bị lạc của ai đó. Một lần nữa, không phải tất cả những con mèo đi xin ăn đều bị lạc - một số có thể là mèo có nhà ở khu vực bạn sống nhưng thích lang thang ngoài trời và bị thu hút bởi điều gì đó ở sân nhà bạn.

Nếu mèo dường như có chủ, bạn có trách nhiệm cố gắng hết sức để chú mèo đoàn tụ với chủ của chúng. Điều đầu tiên cần làm là kiểm tra vòng cổ hoặc thẻ, nếu bạn tìm thấy, hãy liên hệ với chủ nhân của chúng. Tuy nhiên, đôi khi không có vòng cổ hoặc thẻ cũng không đồng nghĩa với việc mèo vô chủ - rất nhiều mèo đã tháo thành công những món đồ này khỏi cổ của chúng.

Mặc dù nhiều con mèo có vi mạch ID mà bạn không thể nhìn thấy hoặc cảm nhận được, vì vậy mèo sẽ cần được bác sĩ thú y quét để kiểm tra xem có vi mạch này hay không.

Nếu các bước này không tìm được chủ sở hữu, Hiệp hội Bảo vệ Mèo NSW khuyên bạn nên chủ động tìm kiếm khu vực lân cận của mình – hỏi xung quanh, liên hệ với bác sĩ thú y địa phương và chính quyền địa phương, dán áp phích và sử dụng mạng xã hội. Đăng ảnh và thông tin chi tiết về chú mèo trên các diễn đàn trực tuyến và kiểm tra các thông báo đi lạc hoặc tìm thú cưng (ví dụ: Người tìm thú cưng bị đi lạc và Thú cưng bị đi lạc ở NSW; cũng như Gumtree và các nhóm Facebook địa phương khác). Ngoài ra, hãy cố gắng tìm hiểu xem gần đây có ai mới chuyển đến khu vực lân cận của bạn hay không; mèo đặc biệt dễ bị tổn thương khi chúng chuyển đến nhà mới. Nếu không tìm thấy chủ sở hữu nào sau khi đã tìm kiếm rộng rãi hoặc nếu tìm thấy nhưng họ không còn muốn hoặc không thể chăm sóc con mèo nữa thì bạn có thể cố gắng cung cấp một ngôi nhà mới cho mèo - miễn là chúng có thể chấp nhận được!

Nên… cân nhắc việc nhận nuôi từ trung tâm cứu hộ

Một trung tâm cứu hộ động vật có uy tín là một nơi tuyệt vời để nhận nuôi mèo vì những động vật ở trung tâm có thể nhận nuôi thường đã được sàng lọc và được xác định là khỏe mạnh về mặt y tế và hành vi. Ngoài ra, nhiều trung tâm cứu hộ có quy trình nhận nuôi bao gồm việc tìm đúng chủ nhân và đúng mèo, vì vậy bạn sẽ cần suy nghĩ về loại mèo bạn muốn và/hoặc loại mèo nào phù hợp sống với bạn và gia đình.

Theo RSPCA Nam Úc, phần lớn những con mèo từng ở trung tâm cứu hộ đều hoàn toàn khỏe mạnh và hòa đồng, trong hầu hết các trường hợp đều được nuôi lại thành công và sống vui vẻ. Sau tất cả, nếu bạn quyết định nhận nuôi một con mèo đi lạc, khả năng thành công với một con mèo ở trung tâm cứu hộ nhiêu hơn so với một con mèo ngoài đường phố.

Không nên… vội vàng hoặc áp đảo chúng

Cho dù bạn vừa mang về nhà một con mèo từ trung tâm cứu hộ hay đang cố gắng làm bạn với một con mèo đi lạc ngoài đường, quá trình chúng làm quen với bạn và ngôi nhà của bạn có thể sẽ diễn ra một cách từ từ. Một con mèo đi lạc bán hoang dã sẽ rất cảnh giác với con người và ban đầu sẽ tránh bị chạm vào, thậm chí có thể cào hoặc cắn nếu bạn cố gắng chạm chúng. Bạn có thể rất muốn vuốt ve và chơi đùa với chúng, thay vì áp đảo, hãy cho chúng nhiều thời gian nếu cần và đợi chúng tiếp cận bạn theo cách riêng. Giữ cho các tương tác của bạn trông thoải mái và không mang tính đe dọa nhất có thể sẽ khiến chúng dần dần tin tưởng bạn. Chúng sẽ đến với bạn khi cảm thấy an toàn.

Nên… sử dụng thức ăn một cách có kế hoạch

Mối quan hệ của bạn với một con mèo hoang cảnh giác nhưng tò mò bắt đầu từ thức ăn. Cùng với thời gian và sự kiên nhẫn, thức ăn có thể đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển niềm tin mà chúng dành cho bạn. Mèo có xu hướng thuần hóa bản thân để có nguồn thức ăn ổn định. Ban đầu, điều quan trọng là bạn phải tuân theo lịch trình cho ăn thường xuyên để mèo biết rằng bạn là nhà cung cấp thức ăn thường xuyên cho chúng. Khi chúng cảm thấy thoải mái khi ăn thức ăn bạn cung cấp, hãy bắt đầu ngồi trong phòng khi chúng ăn. Không đụng chạm vào mèo hoặc thức ăn, hãy từ từ bắt đầu tương tác, nói chuyện với chúng một cách nhẹ nhàng và dịu dàng, đồng thời di chuyển chậm rãi quanh phòng để chúng bớt nhạy cảm với sự hiện diện của bạn và cho chúng thấy rằng bạn không phải là mối đe dọa.

Cung cấp đồ ăn ngoài giờ ăn cũng có thể giúp xây dựng mối quan hệ của bạn và phát triển lòng tin của chúng. Chuẩn bị sẵn những món quà đặc biệt để lôi kéo chúng thích nghi với cuộc sống gia đình mới cũng như khuyến khích chúng làm những điều mới mẻ và điều làm chúng sợ. Để bắt đầu tiếp xúc cơ thể, hãy thử đặt một chút món ăn yêu thích của chúng lên ngón tay của bạn để dụ chúng liếm nó. Có thể phải mất một thời gian và nhiều nỗ lực cho đến khi chúng cảm thấy thoải mái khi làm điều đó nhưng để chúng tự mình tiếp cận bạn sẽ giúp chúng tin tưởng bạn hơn.

Nên… dần dần giới thiệu với chúng về ngôi nhà của bạn

Hiệp hội Bảo vệ Mèo khuyên bạn nên dần dần đưa mèo vào nhà, lý tưởng nhất là bắt đầu với một căn phòng nhỏ, yên tĩnh không có người ở, vì việc cung cấp quá nhiều không gian có thể khiến chúng choáng ngợp. Chuẩn bị trong phòng một khay vệ sinh, một chiếc giường cho mèo và một lượng nhỏ thức ăn và nước uống (đặt càng xa khay vệ sinh càng tốt). Các đồ vật bổ sung tùy chọn là trụ cào, đồ chơi và thứ gì đó mà chúng có thể trèo lên. Loại bỏ bất cứ thứ gì dễ vỡ hoặc có khả năng gây hại, chẳng hạn như dây điện có thể bị nhai. Dành thời gian ở trong phòng với chúng mỗi ngày để chúng quen với sự hiện diện của bạn, nói chuyện với chúng, đọc to hoặc thậm chí gọi điện thoại để chúng cảm thấy thoải mái với giọng nói của bạn. Khi chúng có vẻ tự tin hơn, thoải mái và sẵn sàng khám phá, hãy thực hiện từ từ và để chúng dần dần khám phá môi trường xung quanh mới.

Nên… cho chúng nơi để trốn

Mèo thích trốn trong những không gian tối nhỏ khi chúng sợ hãi. Một con mèo đi lạc sẽ cảm thấy lo lắng trong môi trường mới và sẽ cần một nơi để trốn khi bị choáng ngợp. Cung cấp một vài nơi ẩn náu yên tĩnh xung quanh nhà sẽ giúp chúng không cảm thấy bị dồn vào chân tường và cho phép chúng cảm thấy an toàn - điều này có thể đơn giản như một hộp các tông rỗng, một tấm chăn phủ trên ghế hoặc một khoảng trống giữa hai chiếc gối. Tuy nhiên, hãy nhớ chặn mọi không gian nhỏ mà chúng có thể bị mắc kẹt, đồng thời bảo vệ các cửa sổ và màn che để chúng không thể trốn đi.

​Không nên… để chúng ra ngoài trời

Một con mèo mới được nhận nuôi có nhiều khả năng thích nghi với lối sống khép kín hơn nếu bạn giữ chúng trong nhà ngay từ đầu. Theo RSPCA, những con mèo mới được nhận nuôi phải luôn được nhốt hoàn toàn trong thời gian làm quen với môi trường mới hoặc trong ít nhất một tháng, vì chúng có thể bỏ chạy hoặc bị lạc nếu được phép ra ngoài. Các hiệp hội bảo vệ động vật thường kiến nghị rằng tất cả mèo luôn được giữ trong nhà từ tinh mơ đến sẩm tối và khi chúng được phép ra ngoài, chúng phải được nhốt trong khuôn viên nhà bạn được rào bằng hàng rào hoặc có sự giám sát chặt chẽ. Lối sống trong nhà và hạn chế hoạt động ngoài trời sẽ giữ cho con mèo của bạn – và động vật hoang dã – được an toàn và vui vẻ, đồng thời đảm bảo rằng bạn là một người hàng xóm tốt. Cũng đảm bảo rằng con mèo vẫn an toàn và khỏe mạnh, đồng thời ngăn chúng chạy trốn, lạc đường và trở nên hoang dã.

Nên… mang đến những trải nghiệm thú vị trong nhà

Để làm cho lối sống trong nhà mới của chúng hấp dẫn hơn, hãy cung cấp nhiều trò giải trí và trải nghiệm thú vị trong ngôi nhà của bạn, chẳng hạn như nhiều nơi để trốn và nghỉ ngơi ở các vị trí khác nhau, trụ cào bằng nhiều loại bề mặt cào khác nhau (ví dụ: dọc, ngang, thảm, dây sisal,…), nhiều loại đồ chơi, máng ăn xếp hình, võng treo gần cửa sổ cao hơn một mét để mèo có thể nhìn ra bên ngoài và nhìn xuống thế giới từ trên cao, dành nhiều tình yêu thương và sự quan tâm cũng như kéo dài các buổi chơi mỗi ngày.

Không nên… giới thiệu chúng với những vật nuôi khác cho đến khi gặp bác sĩ thú y

Ngay cả khi bạn nhận nuôi từ một trung tâm cứu hộ hoặc tổ chức phúc lợi, bạn có thể biết rất ít về lịch sử bệnh lý của mèo hoặc liệu hiện tại chúng có bất kỳ vấn đề sức khỏe nào hay không. Nếu bạn đã thành công trong việc đưa một con mèo hoang đi lạc vào nhà, không nên để chúng tiếp xúc với bất kỳ con mèo nào khác cho đến khi bạn tiêm phòng, khám và xét nghiệm các bệnh truyền nhiễm cho chúng. Rửa tay nếu bạn tiếp xúc chúng và những con mèo khác trong một gia đình có nhiều mèo.

Ưu tiên hàng đầu của bạn, đặc biệt nếu bạn có những con mèo khác, là đến gặp bác sĩ thú y càng sớm càng tốt để xác nhận rằng chúng khỏe mạnh. Bác sĩ thú y sẽ kiểm tra các ký sinh trùng như ve tai và bọ chét, thường ảnh hưởng đến những con mèo sống ngoài trời. Bác sĩ thú y có thể xét nghiệm bệnh bạch cầu ở mèo, FIV và các bệnh khác. Nếu chúng đang mắc một căn bệnh nghiêm trọng hơn thì được điều trị càng sớm sẽ càng tốt. Ngoài ra, việc thiến/triệt sản và tiêm phòng là những yếu tố thiết yếu trong việc chăm sóc sức khỏe của chúng.

Không nên… vội vàng giới thiệu những thú cưng khác

Nếu có những vật nuôi khác sống trong nhà bạn, hãy từ từ giới thiệu chúng với con mèo đi lạc; đầu tiên hãy để chúng làm quen với nhau từ hai bên hoặc dưới cánh cửa. Sau đó hãy giới thiệu cho chúng một con thú cưng khác. Hãy cân nhắc việc đặt con mèo mới vào lồng và để những thú cưng khác dành thời gian kiểm tra hoặc đặt những thú cưng khác vào lồng và để con mèo mới kiểm tra. Nếu phần giới thiệu có vẻ không diễn ra suôn sẻ, không cần vội vàng để chúng làm quen và nên đảm bảo tất cả thú cưng của bạn đều nhận được nhiều tình yêu và sự quan tâm hơn trong suốt quá trình.

Nên… gắn vi mạch cho chúng và đăng ký

Tùy thuộc vào quy định của tiểu bang hoặc hội đồng của bạn, có thể bắt buộc phải đăng ký và gắn vi mạch cho thú cưng của bạn. Theo luật ở New South Wales, mèo phải được gắn vi mạch trước 12 tuần tuổi và đăng ký trước 6 tháng tuổi, đồng thời phí đăng ký sẽ được giảm giá nhiều nếu mèo con hoặc mèo của bạn đã được triệt sản. Để biết thêm thông tin về việc đăng ký, hãy tham khảo tờ thông tin do Hiệp hội Bảo vệ Mèo NSW cung cấp hoặc truy cập www.petregistry.nsw.gov.au. Nếu bạn không chắc chắn về các yêu cầu tại khu vực của mình, hãy trò chuyện với hội đồng địa phương, bác sĩ thú y hoặc tổ chức nơi bạn nuôi mèo.

Nên… xem xét Bảo hiểm thú cưng

Từ thức ăn, cát vệ sinh cho đến các chi phí y tế bất ngờ, nuôi mèo cưng có thể là một việc tốn kém, vì vậy hãy đảm bảo bạn có đủ ngân sách cho mọi tình huống có thể xảy ra. Bảo hiểm thú cưng có thể giúp bạn dễ dàng hơn trong việc cung cấp dịch vụ chăm sóc định kỳ và bảo vệ bạn khỏi những chi phí lớn, bất ngờ. Khi mua bảo hiểm thú cưng cho mèo đi lạc, các tình trạng tồn tại từ trước có thể có liên quan, vì vậy hãy thảo luận với nhà cung cấp về vấn đề này có thể ảnh hưởng như thế nào đến mọi yêu cầu bồi thường trong tương lai.

Nên…chuẩn bị cho một số thử thách

Điều quan trọng nhất khi nhận nuôi mèo hoang là sự kiên nhẫn. Mèo đi lạc có thể đã phát triển một số hành vi nhất định và cần phải điều chỉnh hoặc huấn luyện lại đáng kể để phù hợp với gia đình và/hoặc môi trường gia đình của bạn. Bạn có thể sẽ không bao giờ biết hết những gánh nặng mà con mèo đi lạc được cứu hộ có thể mang theo, nhưng một số vấn đề có thể bộc lộ khi bạn hiểu rõ hơn về chúng. Hãy sẵn sàng cho những điều bất ngờ xuất hiện bất cứ lúc nào, thậm chí là sau nhiều năm trong một vài trường hợp. Đừng ngần ngại tham khảo ý kiến bác sĩ thú y, tổ chức phúc lợi hoặc thậm chí là nhà nghiên cứu hành vi mèo để có lời khuyên cụ thể cho hoàn cảnh của bạn.